Sáng thứ Hai, nhân viên đến cửa thì máy chấm công tối om, bấm phím không phản ứng gì. Kế toán gọi bên mình: "máy chết rồi em ơi". Phần lớn những ca như vậy, kỹ thuật đến nơi mới thấy lỗi nằm ở cái ổ cắm hoặc cục adapter, còn máy vẫn nguyên.
Bài này đi theo đúng thứ tự bên mình kiểm tra khi máy không lên nguồn, màn hình đen, có đèn mà không hiện chữ, hoặc tự khởi động lại liên tục: từ chỗ rẻ nhất, dễ nhất, rồi mới đến bo mạch. Đi hết các bước mà máy vẫn nằm thì lúc đó gọi thợ là đáng.
1. Máy đang ở triệu chứng nào?
"Không lên nguồn" thực ra là mấy kiểu khác nhau, mỗi kiểu chỉ về một chỗ hỏng khác nhau:
| Triệu chứng | Kiểm tra gì trước | Tự làm được không? |
|---|---|---|
| Tắt hẳn: không đèn, không màn hình, bấm phím không kêu | Ổ cắm, adapter, jack và dây, công tắc nguồn | Được (bước 1 đến 4) |
| Có đèn nhưng màn hình đen | Quẹt thử nghe tiếng bíp, ping IP của máy | Tự kiểm tra được; sửa màn hình thì mang đi |
| Lên logo rồi tắt, khởi động lại liên tục | Adapter yếu, jack lỏng, máy bị nắng chiếu nóng | Thử thay adapter được; vẫn lặp thì mang sửa |
| Cứ quẹt vân tay hoặc mở cửa là tắt | Adapter sụt áp khi máy chạy nặng, khóa cửa dùng chung nguồn | Được |
| Có pin lưu điện nhưng mất điện là tắt ngay | Pin chai, công tắc pin | Kiểm tra được; thay pin nên gọi kỹ thuật |
| Có mùi khét, adapter nóng bỏng tay, vỏ máy phồng | Rút điện ngay, không thử tiếp | Không |
2. Bước 1: Ổ cắm và nguồn điện tại chỗ lắp
Nghe hiển nhiên, nhưng đây là lỗi bên mình gặp nhiều nhất. Rút adapter ra, cắm cục sạc điện thoại vào đúng ổ đó. Điện thoại không nhận sạc thì máy chấm công vô tội. Mấy kiểu ổ "có mà như không" hay gặp:
- Ổ đi qua công tắc đèn hành lang. Tối bảo vệ tắt đèn, sáng ra máy tắt theo, bật đèn lên thì máy sống lại.
- Aptomat tầng, ổ hẹn giờ. Tòa nhà cắt điện khu sảnh ngoài giờ, hoặc ai đó cắm máy qua ổ hẹn giờ tiết kiệm điện.
- Ổ kéo dài lỏng, chân cắm cháy đen. Thay ổ.
- Cắm chung với ấm siêu tốc, máy bơm, máy nén khí. Thiết bị lớn chạy là điện sụt một nhịp, máy chấm công khởi động lại.
3. Bước 2: Adapter, đọc nhãn rồi mới đo
Cầm adapter lên đọc dòng OUTPUT trên nhãn. Máy chấm công không dùng chung một mức điện áp: nhiều máy vân tay đời cũ chạy 5V, phần lớn máy khuôn mặt và máy có kiểm soát cửa chạy 12V. Thông số adapter 5V của các dòng Ronald Jack đời cũ có ở bài adapter máy chấm công là gì. Đừng mượn adapter của modem, camera chỉ vì vừa lỗ cắm: cục 12V cắm vào máy 5V là biến lỗi adapter thành lỗi bo mạch.
Đo bằng đồng hồ vạn năng: vặn sang thang DCV 20V, cắm adapter vào ổ nhưng rút jack khỏi máy, que đỏ chạm lõi trong lỗ jack, que đen chạm vỏ ngoài. Adapter tốt lúc chưa cắm vào máy thường đo nhỉnh hơn nhãn một chút, adapter 12V ra khoảng 12–12,5V. Số thấp hẳn, nhảy liên tục hoặc bằng 0 là hỏng.
Có một cái bẫy: adapter yếu đo không tải vẫn đủ, nhưng cắm vào máy, máy bật màn hình, bật đèn, quẹt vân tay thì điện áp tụt và máy khởi động lại. Vì vậy cách chắc nhất là cắm thử adapter khác cùng thông số: cùng điện áp, dòng bằng hoặc lớn hơn, cùng chiều cực, vừa khít jack. Máy chạy êm là xong. Adapter sắp hỏng còn hay kêu rè rè, nóng hơn bình thường, đèn báo (nếu có) chớp hoặc tắt.
4. Bước 3: Jack cắm và đoạn dây nguồn
Adapter tốt mà máy vẫn chập chờn thì lắc nhẹ dây ở chỗ cắm vào máy. Màn hình chớp theo nhịp lắc là jack lỏng hoặc dây gãy ngầm sát đầu cắm, chỗ bị gập nhiều nhất khi lắp sát tường.
- Dây bị cắt nối để kéo dài. Lúc lắp ổ cắm ở xa, người lắp cắt dây adapter nối thêm đoạn, quấn băng dính. Vài năm sau mối nối oxy hóa, điện tới máy yếu dần. Muốn kéo dài thì kéo phía 220V bằng ổ cắm tử tế.
- Chuột cắn, dây kẹp cánh cửa ở kho, xưởng, cổng bảo vệ.
- Máy có đấu khóa cửa thường lấy điện từ bộ nguồn riêng của hệ khóa. Kiểm tra bộ nguồn và cầu chì đó trước, khóa hút ăn dòng lớn, nguồn yếu là kéo máy sập theo mỗi lần mở cửa.
Hỏng ở đầu dây thì thay dây hoặc adapter. Lỗ jack trên thân máy lỏng, hở mối hàn thì phải mở máy hàn lại, để kỹ thuật làm.
5. Bước 4: Công tắc nguồn và pin lưu điện
Máy có pin lưu điện thường có thêm công tắc nguồn ở cạnh dưới hoặc mặt sau. Ai đó lau máy, gạt nhầm về OFF thì cắm điện bao nhiêu cũng không lên. Một số máy khác dùng nút nguồn trên bàn phím, phải giữ vài giây. Lật máy lên xem trước khi nghĩ đến chuyện khác.
- Mất điện là tắt ngay: pin đã chai, máy chỉ sống nhờ adapter. Vẫn dùng được, chỉ mất tác dụng lưu điện.
- Vỏ máy phình, nắp sau hở: pin phồng. Ngừng dùng, mang đi thay pin.
- Vừa qua đợt mất điện dài, máy cạn pin: cắm adapter, để vài phút rồi mới bật, đừng bật tắt liên tục.
Pin lưu điện khác viên pin đồng hồ nhỏ trong máy. Pin đồng hồ yếu không làm mất nguồn, chỉ làm máy nhảy sai giờ sau mỗi lần mất điện, xem bài cách chỉnh giờ máy chấm công. Còn dữ liệu chấm công có mất khi máy sập nguồn không, bên mình trả lời riêng ở bài máy chấm công mất điện có mất dữ liệu không.
6. Bước 5: Có điện mà màn hình đen, treo logo
Ổ cắm, adapter, dây, công tắc đều ổn thì mới nghĩ tới màn hình và bo mạch. Vẫn còn vài phép thử tự làm được:
- Quẹt vân tay, bấm phím, nghe tiếng. Máy vẫn kêu bíp hoặc đọc "cảm ơn" là bo mạch còn chạy, hỏng màn hình hoặc đèn nền. Rọi đèn pin nghiêng vào màn hình thấy chữ mờ mờ là hỏng đèn nền.
- Ping địa chỉ IP của máy hoặc mở phần mềm xem còn kết nối không. Còn trả lời thì tải hết dữ liệu về trước khi mang máy đi, cách nối máy xem bài kết nối máy chấm công với máy tính.
- Máy ngoài trời cứ trưa nắng là tắt, chiều mát lại chạy: quá nhiệt. Che nắng hoặc lắp hộp bảo vệ máy chấm công DGP (850.000đ).
Thay adapter mới mà máy vẫn treo logo hoặc khởi động lại vòng vòng thì khả năng cao là lỗi firmware hoặc bo mạch, hay do sét lan theo dây mạng, cắm nhầm adapter điện áp cao, nước mưa hắt vào. Đừng tự nạp firmware tải trên mạng, nạp sai bản là máy nằm luôn. Máy còn bảo hành thì đừng tự mở vỏ.
7. Hỏng adapter hay hỏng bo: phân biệt nhanh
| Nghiêng về hỏng adapter | Nghiêng về hỏng bo, màn hình |
|---|---|
| Đo thiếu áp, nhảy số, hoặc không ra điện | Adapter đủ áp, thay adapter khác vẫn lỗi như cũ |
| Cắm adapter khác cùng thông số là chạy | Treo logo, khởi động lại dù nguồn mới |
| Máy tắt khi quẹt vân tay, mở cửa | Có tiếng bíp, ping được, nhưng màn hình đen |
| Adapter nóng bất thường, kêu rè | Mùi khét từ thân máy, sau sét hoặc vào nước |
Về chi phí, nói chung chung cho đúng: adapter là linh kiện rẻ nhất của cả bộ, thay mất vài phút, nên dùng loại đúng thông số thay vì cục trôi nổi không ổn áp. Sửa bo, thay màn hình đắt hơn nhiều và tùy model, phải xem máy mới báo được. Máy đã dùng nhiều năm mà hỏng bo, nhiều khi tiền sửa gần bằng máy mới.
Nếu tính thay máy, chỗ hay mất điện nên chọn loại có pin lưu điện sẵn. Giá online tại Digiplus ngày 02/11/2026: RJ6800 2.050.000đ, Ronald Jack K40 2.450.000đ, Ronald Jack DG1800 2.550.000đ, cả ba ghi pin lưu điện 8 tiếng. Các dòng khác xem ở danh mục máy chấm công.
8. Trong lúc máy hỏng, chấm công thế nào?
Đừng bắt từng người viết đơn quên chấm. HR lập một biên bản chung ghi khoảng thời gian máy hỏng, danh sách người đi làm, quản lý các bộ phận ký, rồi bổ sung công một lượt. Mẫu đơn và cách làm có ở bài quên chấm công xử lý thế nào.
Không lên nguồn chỉ là một trong nhiều lỗi vặt của máy. Vân tay không nhận, mất kết nối, sai giờ bên mình gom ở bài lỗi máy chấm công thường gặp và cách khắc phục. Thử hết mà máy vẫn không lên thì có dịch vụ sửa máy chấm công tận nơi.
9. Câu hỏi thường gặp
Máy chấm công không lên nguồn thì kiểm tra gì đầu tiên?
Ổ cắm: cắm sạc điện thoại vào đúng ổ đó xem có điện không, ổ có đi qua công tắc đèn hay hẹn giờ không. Sau đó mới đến adapter, jack và dây, công tắc nguồn, cuối cùng là bo mạch.
Adapter máy chấm công là 5V hay 12V?
Tùy máy. Nhiều máy vân tay đời cũ dùng 5V, phần lớn máy khuôn mặt và máy có kiểm soát cửa dùng 12V. Đọc dòng OUTPUT trên nhãn adapter cũ hoặc nhãn dưới thân máy.
Máy chấm công tự khởi động lại liên tục là bị gì?
Hay gặp nhất là adapter yếu, sụt áp khi máy chạy nặng, hoặc jack lỏng. Thử adapter khác cùng thông số; vẫn khởi động lại thì nhiều khả năng lỗi firmware hoặc bo mạch.
Màn hình đen nhưng vẫn có đèn thì có mất dữ liệu không?
Thường là không. Máy còn kêu bíp hoặc ping được IP thì bo mạch vẫn chạy. Tải dữ liệu về máy tính trước rồi mới mang máy đi sửa màn hình.
Có nên dùng adapter mua ngoài cho máy chấm công không?
Được nếu đúng điện áp, dòng bằng hoặc lớn hơn, đúng chiều cực, vừa jack. Tránh loại trôi nổi không ổn áp, nguồn chập chờn làm máy treo và có thể hỏng bo.
Máy có pin lưu điện nhưng mất điện vẫn tắt là sao?
Pin đã chai hoặc công tắc pin đang tắt. Kiểm tra công tắc trước; pin chai hoặc phồng thì thay pin, trong lúc chờ máy vẫn chạy bằng adapter.
Gửi ảnh nhãn adapter, ảnh máy và mô tả triệu chứng qua Zalo 0372 669 992, kỹ thuật bên mình xem giúp lỗi ở đâu trước khi Anh/Chị mất công mang máy đi.
